Tercihler değişti. Büyük ev yerine akıllı metrekare!
Duman İnşaat
Aidat, enerji ve bakım maliyetlerindeki artış, konut tercihlerini yeniden şekillendiriyor. EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı konu ile ilgili olarak yaptığı açıklamada özellikle büyükşehirlerde “büyük ev” arayışının yerini giderek “verimli ve yönetilebilir ev” anlayışına bıraktığını belirterek, küçük metrekareli konutların geleceğin standart yaşam modeli haline geldiğini söyledi.
MERKEZDE YAŞAMAK İSTEYEN METREKAREYİ KÜÇÜLTÜYOR
Konut piyasasında erişilebilirlik sorununun derinleştiğine dikkat çeken Yazıcı, şehir merkezlerine yaklaştıkça arsa maliyetlerinin belirgin biçimde yükseldiğini, bunun da doğrudan satış fiyatlarına yansıdığını ifade etti. “Bugün tüketici açısından tablo netleşti: Ya merkeze yakın, daha küçük bir ev seçilecek ya da daha büyük bir konut için ulaşım yükü ve zaman kaybı artacak. Trafik ve yaşam maliyetleri düşünüldüğünde birçok kişi merkezi bölgelerde daha küçük metrekarelere yöneliyor” değerlendirmesinde bulundu.
HİBRİT ÇALIŞMA KONUT KARARLARINI ÇEŞİTLENDİRDİ
Pandemi sonrası yaygınlaşan hibrit ve uzaktan çalışma modellerinin de tercihleri dönüştürdüğünü dile getiren Yazıcı, konut kararlarının artık sadece iş yerine yakınlığa göre verilmediğini söyledi.
Yazıcı’ya göre bir kesim şehir çeperlerinde daha geniş alanları tercih ederken, başka bir kesim sosyal hayata ve hizmetlere erişim için merkezde küçük ama fonksiyonel konutlara yöneliyor.
Küçük metrekarenin yalnızca satın alma maliyetini değil, günlük yaşam giderlerini de aşağı çektiğini belirten Yazıcı, “Metrekare azaldıkça ısıtma-soğutma, elektrik, temizlik ve bakım masrafları düşüyor. Kullanıcı artık ‘kaç metrekare’ sorusundan çok ‘alan ne kadar verimli’ sorusuna odaklanıyor. Akıllı depolama, yüksek tavan ve çok amaçlı alanlar küçük konutlarda değer yaratıyor” dedi.
Yüksek faiz ortamının piyasayı doğrudan etkilediğini belirten Yazıcı, krediyle konut edinmenin orta gelir grubu için giderek zorlaştığını vurguladı.
Yazıcı, “Bugün 1 milyon TL’lik bir konut kredisi için 10 yıl boyunca aylık yaklaşık 26-28 bin TL ödeme gündeme geliyor. Ortalama konut fiyatlarının 5 milyon TL seviyelerine çıktığı bir tabloda, krediyle ev sahibi olmak birçok kişi için erişilebilir olmaktan uzaklaşıyor” ifadelerini kullandı.
KÜÇÜK KONUTA TALEP BÜYÜYOR
Konut tiplerindeki değişimde demografik dönüşümün belirleyici olduğuna işaret eden Yazıcı, Türkiye’de hanehalkı büyüklüğünün yıllar içinde küçüldüğünü söyledi.
Ortalama hane büyüklüğünün 2000’lerde 4,5 kişi seviyesinden bugün 3 kişinin biraz üzerine gerilediğini kaydeden Yazıcı, tek başına yaşayanların sayısındaki artışın da küçük konut ihtiyacını büyüttüğünü ifade etti.
“Boşanma oranları, öğrenci nüfusu, yalnız yaşamayı tercih eden genç profesyoneller ve yaşlanan nüfus bu eğilimi güçlendiriyor. Özellikle 65 yaş üstü nüfustaki artış, önümüzdeki dönemde konut tipolojilerini daha da değiştirecek” dedi.
Küçük metrekareli konutların daha da yaygınlaşacağını öngören Yazıcı, sektörün odağını “daha büyük ev” üretmekten “daha işlevsel yaşam alanı” geliştirmeye çevirmesi gerektiğini dile getirdi.
Yazıcı, “Bu dönüşümü sadece ekonomik dalgalanma ya da yüksek faizle açıklamak eksik kalır. Aile yapısı değişiyor, nüfus yaşlanıyor ve bireysel yaşam modeli güçleniyor. Sonuç olarak küçük ama verimli konutlar geleceğin ana konut modeli haline geliyor” diye konuştu.
